ตัวอย่าง kpi : ค่าใช้จ่ายการใช้พลังงาน (Energy cost)

ตัวอย่าง kpi ในบทความนี้จะขอนำเสนอตัวชี้วัด kpi ด้านต้นทุน (Cost KPI) โดยตัวชี้วัด kpi ที่น่าสนใจคือ ค่าใช้จ่ายการใช้พลังงานสำหรับการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์ เรามาดูรายละเอียดของตัวชี้วัด kpi นี้กันครับ

จุดประสงค์ของการใช้ตัวชี้วัด kpi : เพื่อใช้วัดค่าใช้จ่ายการใช้พลังงานในการผลิตสินค้า โดยพลังงานที่ใช้ในการผลิตส่วนใหญ่จะเป็น ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำมัน

ข้อมูลนำเข้า

1. Energy cost คือค่าใช้จ่ายการใช้พลังงาน
2. ปริมาณการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์

การคำนวณ

Energy cost =ค่าใช้จ่ายการใช้พลังงาน/ปริมาณการผลิตสินค้า

หน่วยของตัวชี้วัด kpi : บาทต่อกิโลกรัมสินค้า หรือ บาทต่อตันสินค้า

รายงานการประเมินผลตัวชี้วัด kpi

ควรรายงานเป็นสัปดาห์เพื่อให้ทราบและติดตามแก้ปัญหาได้อย่างรวดเร็ว โดยอาจแยกเป็นแต่ละแผนก

kpi : เทคนิคการออกแบบ แบบฟอร์ม kpi

แบบฟอร์ม kpi มีประโยชน์ในการติดตามปัญหาต่างๆเพื่อนำมาแก้ไขและปรับปรุงได้ง่ายในภายหลังรวมถึงใช้ในการประเมินผล ตัวชี้วัด kpi ของบุคคลหรือแผนกใดๆ โดยปกติแล้วก่อนจะบันทึกลงข้อมูลในแบบฟอร์ม kpi ในการทำ kpi ควรจะออกแบบแบบฟอร์มการบันทึกข้อมูลพื้นฐานลงในกระดาษก่อนเพื่อบันทึกรายละเอียดได้มากเพียงพอ ก่อนบันทึกลงในแบบฟอร์ม kpi ต่างๆที่เกี่ยวข้อง ดังได้นำเสนอเป็นตัวอย่าง kpi มาบ้างแล้ว เช่น แบบฟอร์ม kpi การผลิต ค่า oee ค่า AR แบบฟอร์ม kpi ซ่อมบำรุง ค่า MTBF เป็นต้น การออกแบบแบบฟอร์มการบันทึกข้อมูลพื้นฐานจะต้องมีความสมบูรณ์มีรายละเอียดเพียงพอและครอบคลุมจุดสำคัญที่จำเป็นต้องใช้เพื่อบันทึกลงแบบฟอร์ม kpi นั้นๆ มิเช่นนั้นแล้วจะเป็นการสูญเปล่าในการบันทึกข้อมูล

เทคนิคที่ใช้ในการออกแบบแบบฟอร์มการรายงานจะใช้คำถาม 5W 1H ซึ่งจะครอบคลุมรายละเอียดต่างๆที่เพียงพอ โดยรายละเอียด 5W 1H ที่ควรมีคือ

1. Where คือสถานที่ แผนก เครื่องจักร ที่เราสนใจจะประเมินผล kpi
2. What คือ ตัวชี้วัด kpi , ชื่อหัวข้อหรือสิ่งที่สนใจในการติดตามหรือบันทึก
3. When คือวันและเวลาที่บันทึกข้อมูล
4. Who คือใครเป็นผู้บันทึกแบบฟอร์ม kpi หรือแบบฟอร์มข้อมูลพื้นฐาน หรือใครเป็นผู้รับผิดชอบ
5. Why คือเหตุใดต้องบันทึกหรือความสำคัญของข้อมูลหรือตัวชี้วัด kpi นี้ เพื่อให้ผู้บันทึกทราบ
6. How ควรมีข้อความแนะนำการใช้แบบฟอร์มหรือวิธีการคำนวณ

เราจะเห็นว่าหากเราออกแบบแบบฟอร์มข้อมูลพื้นฐานที่ดีและดำเนินการบันทึกแบบฟอร์มข้อมูลดังกล่าวลงใน excel หากท่านศึกษา การใช้ excel และการใช้สูตร excel เพียงพอแล้ว แบบฟอร์มข้อมูลพื้นฐานที่ออกแบบมาจะกลายเป็นแบบฟอร์ม kpi ได้เลย

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง

แบบฟอร์ม kpi (kpi template)

ตัวอย่าง kpi : วิธีการคำนวณค่า Availability Rate รูปแบบใหม่

ตัวอย่าง kpi ในบทความนี้จะขอนำเสนอการคำนวณค่า Availability Rate (AR) ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งที่ใช้ในการคำนวณค่า oee (oee calculation) ซึ่งในบทความก่อนหน้านี้ ผมได้นำเสนอสูตรการคำนวณ Availability Rate ในรูปแบบของเวลาที่เครื่องจักรใช้งานไปแล้ว และในขณะเดียวกันก็ได้นำเสนอ ค่า MTTR และ MTBF ซึ่งเป็น kpi ที่บ่งชี้ถึงประสิทธิภาพของเครื่องจักรและประสิทธิภาพการซ่อมบำรุงให้ท่านผู้อ่านไปแล้วเช่นกัน การอธิบายที่มาที่ไปของสูตรการคำนวณ oee และองค์ประกอบของค่า oee จะช่วยให้เรามีความมั่นใจในผลการคำนวณ กรณีที่องค์กรใช้ oee software ช่วยในการบันทึกและประมวลผลค่า oee กลับมาเข้าเรื่องกันต่อครับ เรามาดูสูตรคำนวณค่า AR รูปแบบใหม่ซึ่งจะอาศัย kpi ของค่า MTTR และ MTBF ช่วยในการคำนวณดังนี้ครับ

AR (%) = 100*(MTBF-MTTR)/MTBF

เมื่อ

MTBF – Mean Time Between Failures
MTTR – Mean Time to Repair.
ซึ่งสามารถคำนวณได้ดังบทความที่ผมนำเสนอไปแล้วครับ
จะเห็นว่า สูตรการคำนวณ AR รูปแบบนี้สามารถทำได้ง่ายโดยเฉพาะหากระบบ kpi ขององค์กรเรา มีการวัดค่า MTTR และ MTBF อยู่แล้ว

แบบฟอร์ม kpi (kpi template )

แบบฟอร์ม kpi หรือ kpi template ที่จะนำเสนอในบทความนี้เป็นการจัดเตรียมแบบฟอร์ม kpi (kpi template) ในรูปแบบการใช้งาน excel เพื่อความสะดวกในการประเมินผล kpi และการบันทึกผลของตัวชี้วัด kpi มาดูกันครับว่า แบบฟอร์ม kpi ควรจะประกอบไปด้วยอะไรบ้าง

แบบฟอร์ม kpi จะประกอบไปด้วยส่วนประกอบดังนี้ครับ
ชื่อตัวชี้วัด kpi ควรจะตั้งชื่อตัวชี้วัดให้สอดคล้องกับหน้าที่และสาระสำคัญของตัวชี้วัดนั้น
รหัสตัวชี้วัด kpi ควรกำหนดรหัสตัวชี้วัด kpi เพื่อความสะดวกในการค้นหาและจะต้องไม่ซ้ำซ้อนกันกับตัวชี้วัด kpi อื่นๆ
วัตถุประสงค์ ทำไมจึงต้องวัดสิ่งนั้น สิ่งนั้นจะก่อให้เกิดการตอบสนองหรือพฤติกรรมในการทำงานเช่นใด และการตอบสนองหรือพฤติกรรมเช่นนั้นเป็นที่ต้องการขององค์กรหรือไม่
สอดรับกับ ตัวชี้วัด kpi นี้สอดรับหรือสัมพันธ์กับวัตถุประสงค์สูงสุดขององค์กรอย่างไรบ้าง เราควรออกแบบตัวชี้วัด kpi เพื่อสนับสนุนให้บรรลุวัตถุประสงค์สูงสุดขององค์กรให้มากที่สุด
เป้าหมาย เป้าหมายประสิทธิภาพขนาดใดที่เราต้องการ เป้าหมายของเราควรมีกรอบเวลาที่แน่นอนในการที่จะทำให้สำเร็จ
วิธีการคำนวณ เราจะหาผลลัพธ์ของตัวชี้วัด kpi ได้อย่างไร
ความถี่ในการวัด จะต้องกำหนดให้มีการวัดผล ตัวชี้วัด kpi บ่อยแค่ไหน
ผู้วัด ต้องระบุว่าใครจะเป็นผู้รับผิดชอบในการวัดผล ตัวชี้วัด kpi ตัวนี้
แหล่งข้อมูล จะต้องระบุแหล่งข้อมูลเพื่อจะได้มีการปฏิบัติตาม ตัวชี้วัด kpi ดังกล่าวอย่างเหมาะสม
ผู้ปฏิบัติ ต้องกำหนดให้มีผู้ปฏิบัติให้เป็นไปตาม ตัวชี้วัด kpi นี้
หลักหรือแนวทางปฏิบัติ เราต้องกำหนดแนวปฏิบัติอย่างกว้างๆที่พนักงานจะใช้เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพ
หมายเหตุ เป็นบันทึกคำแนะนำหรืออื่นๆที่เป็นประโยชน์ในการวัดผล ตัวชี้วัด kpi ข้อนี้

แต่ละหัวข้อที่ได้เสนอไปเราสามารถใช้ excel บันทึกเพื่อใช้เป็น แบบฟอร์ม kpi ได้ ในขณะเดียวกันด้านล่างของแบบฟอร์ม kpi จะถูกออกแบบไว้สำหรับการบันทึกผลการวัดผล ตัวชี้วัด kpi (ข้อมูลดิบ) และการใช้สูตร excel เพื่อช่วยคำนวณผลการวัด ตัวชี้วัด kpi ดังแสดงในภาพที่ 1

ภาพที่ 1 แบบฟอร์ม kpi (kpi template)

จาก แบบฟอร์ม kpi ที่นำเสนอเราสามารถใช้สูตร excel มาช่วยในการค้นหาหรือการประมวลผลได้ดังจะนำเสนอในคราวต่อไปครับ สวัสดีครับ